Αρχική / Άρθρα

Φόρος μεταβίβασης 15% από 1/7/2027: Ποιους αγοραστές κατοικίας αφορά

Συντακτική ομάδα TaxClick.gr | Δημοσίευση 15.11.2026 | Τελευταία ενημέρωση 17.11.2026

Ν. 5355/2026: ΦΜΑ 15% για φυσικά πρόσωπα φορολογικούς κατοίκους εκτός ΕΕ/ΕΟΧ από 1.7.2027, εξαιρέσεις πρώτης κατοικίας και παραδείγματα.

Κλειδιά κατοικίας και μετρητά στο τραπέζι
Φωτογραφία: Jakub Zerdzicki | Άδεια χρήσης

Νομοθεσία σε ισχύ κατά την 14η Νοεμβρίου 2026 | Τελευταίος εκδοτικός έλεγχος: 14.11.2026

Με τον ν. 5355/2026 (ΦΕΚ Α΄ 188/13.11.2026) θεσπίστηκε αυξημένος φόρος μεταβίβασης ακινήτων (ΦΜΑ) 15% για συγκεκριμένες αγορές κατοικιών από φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ).

Η διάταξη έχει ψηφιστεί και δημοσιευθεί, δεν εφαρμόζεται όμως από τον Νοέμβριο 2026. Το άρθρο 53 παρ. 8 ορίζει ως αφετηρία τα οριστικά συμβόλαια που καταρτίζονται από 1η Ιουλίου 2027.

Τι αλλάζει και από πότε

Ο γενικός συντελεστής ΦΜΑ είναι 3% επί της φορολογητέας αξίας. Επιβάλλεται επιπλέον εισφορά υπέρ δήμων ίση με 3% επί του κύριου φόρου, με συνολική επιβάρυνση 3,09%.

Το άρθρο 16 του ν. 5355/2026 πρόσθεσε παρ. 1Α στο άρθρο 27 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025). Για τις κατοικίες που καλύπτει η νέα ρύθμιση, ο κύριος ΦΜΑ γίνεται 15%. Με την ίδια δημοτική εισφορά επί του κύριου φόρου, η συνολική επιβάρυνση ανέρχεται σε 15,45%, όπου οφείλεται ΦΜΑ.

Ποιοι υπάγονται στον αυξημένο συντελεστή;

Η διάταξη απαιτεί σωρευτικά:

  1. Αγοραστής να είναι φυσικό πρόσωπο.
  2. Αντικείμενο της αγοράς να είναι κατοικία.
  3. Κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, ο αγοραστής να είναι φορολογικός κάτοικος χώρας εκτός ΕΕ και ΕΟΧ.
  4. Να μην εμπίπτει στην εξαίρεση των δικαιούχων απαλλαγής πρώτης κατοικίας του άρθρου 42.
  5. Το οριστικό συμβόλαιο να συνάπτεται από 1/7/2027.

Προσοχή στη διάκριση: ο νόμος μιλά για φορολογική κατοικία, όχι υπηκοότητα. Έλληνας πολίτης φορολογικός κάτοικος Ηνωμένων Πολιτειών μπορεί να υπάγεται στη νέα ρύθμιση, ενώ πολίτης τρίτης χώρας που είναι πράγματι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας δεν υπάγεται για αυτόν και μόνο τον λόγο. Ομοίως, δεν επεκτείνουμε χωρίς νομοθετική βάση τη νέα διάταξη σε αγορά οικοπέδου, επαγγελματικού ακινήτου ή αγορά από εταιρεία.

Παραδείγματα: πόσο αυξάνεται ο φόρος;

Τα παραδείγματα θεωρούν ότι η αναγραφόμενη αξία είναι η φορολογητέα αξία και ότι δεν υπάρχει απαλλαγή, ειδική μείωση ή εφαρμογή ΦΠΑ. Δεν περιλαμβάνονται έξοδα συμβολαιογράφου ή καταχώρισης.

Φορολογητέα αξία κατοικίαςΜε 3,09%Με 15,45%Επιπλέον κόστος
200.000 €6.180 €30.900 €24.720 €
300.000 €9.270 €46.350 €37.080 €
500.000 €15.450 €77.250 €61.800 €

Παράδειγμα 1 – Φορολογικός κάτοικος ΗΠΑ: Αγορά κατοικίας φορολογητέας αξίας 300.000 € με οριστικό συμβόλαιο 2/7/2027, χωρίς απαλλαγή: 45.000 € κύριος ΦΜΑ + 1.350 € εισφορά υπέρ δήμων = 46.350 €. Με το γενικό καθεστώς το αντίστοιχο ποσό θα ήταν 9.270 €.

Παράδειγμα 2 – Οριστικό συμβόλαιο έως 30/6/2027: Αν, με τις ίδιες λοιπές παραδοχές, το οριστικό συμβόλαιο συναφθεί έως 30/6/2027, η νέα παρ. 1Α δεν έχει ακόμη εφαρμογή. Η ύπαρξη προσυμφώνου πριν από τον Ιούλιο δεν αρκεί για να θεωρηθεί ότι οριστικό συμβόλαιο του Ιουλίου υπάγεται στον προηγούμενο συντελεστή.

Παραδείγματα για τη φορολογική κατοικία, όχι το διαβατήριο

Παράδειγμα 3 — Βρετανός πολίτης, φορολογικός κάτοικος Ελλάδας: Αν ο αγοραστής κατοικίας είναι πράγματι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας κατά τον κρίσιμο χρόνο, η βρετανική υπηκοότητά του δεν ενεργοποιεί από μόνη της τον ειδικό συντελεστή 15%.

Παράδειγμα 4 — Έλληνας πολίτης, φορολογικός κάτοικος ΗΠΑ: Αν αγοράσει κατοικία με οριστικό συμβόλαιο από 1/7/2027, ενδέχεται να υπάγεται στο 15%, εφόσον πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις. Η ελληνική υπηκοότητα δεν αποτελεί αυτοτελή εξαίρεση. Ελέγχεται, όμως, χωριστά το δικαίωμα απαλλαγής πρώτης κατοικίας του άρθρου 42.

Παράδειγμα 5 — Εταιρεία ή επαγγελματικό ακίνητο: Η συγκεκριμένη ειδική παράγραφος αναφέρεται σε φυσικό πρόσωπο που αγοράζει κατοικία. Δεν μεταφέρουμε μηχανικά τον ίδιο συντελεστή σε αγορά από νομικό πρόσωπο ή σε οικόπεδο. Η φορολόγηση της συγκεκριμένης μεταβίβασης παραμένει αντικείμενο αυτοτελούς ελέγχου.

Η Νορβηγία, η Ισλανδία και το Λιχτενστάιν ανήκουν στον ΕΟΧ. Η Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν ανήκουν. Το γεωγραφικό κριτήριο αναφέρεται στη χώρα φορολογικής κατοικίας, όχι σε μία γενική κατηγοριοποίηση «Ευρωπαίος» ή «μη Ευρωπαίος».

Τι συμβαίνει με την απαλλαγή πρώτης κατοικίας;

Ο ίδιος ο νόμος ορίζει ότι ο συντελεστής 15% δεν εφαρμόζεται σε δικαιούχους απαλλαγής του άρθρου 42 ν. 5219/2025. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αγοραστής που δεν έχει άλλο σπίτι στην Ελλάδα απαλλάσσεται. Το άρθρο 42 περιλαμβάνει συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων και προϋποθέσεις μόνιμης κατοικίας ή πρόθεσης εγκατάστασης, μαζί με τους λοιπούς όρους του καθεστώτος.

Ενδεικτικά, προβλέπονται συγκεκριμένες περιπτώσεις Ελλήνων, πολιτών ΕΕ/ΕΟΧ, αναγνωρισμένων προσφύγων και πολιτών τρίτων χωρών με καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος. Η συνδρομή κάθε προϋπόθεσης πρέπει να αποδεικνύεται.

Πώς συνδέεται με την αναστολή ΦΠΑ στα νεόδμητα;

Το άρθρο 17 του ίδιου νόμου παρέτεινε έως 31/12/2027 την αναστολή ΦΠΑ σε συγκεκριμένες παραδόσεις ακινήτων κατασκευαστών που υπάγονται στο προβλεπόμενο καθεστώς. Η αναστολή ΦΠΑ δεν σημαίνει απαλλαγή από ΦΜΑ. Αν η πώληση υπάγεται σε ΦΜΑ, εξετάζεται και ο νέος αυξημένος συντελεστής όπου συντρέχουν οι όροι του άρθρου 16.

Τι να ελέγξουν αγοραστές και συμβολαιογράφοι

  • Τη φορολογική κατοικία του αγοραστή με πρόσφορα αποδεικτικά και όχι μόνο το διαβατήριο.
  • Αν αγοράζεται κατοικία ή άλλο ακίνητο και ποια είναι η φορολογητέα αξία.
  • Αν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις της απαλλαγής πρώτης κατοικίας.
  • Την πραγματική ημερομηνία του οριστικού συμβολαίου, ιδίως σε αγοραπωλησίες υπό κατασκευή.
  • Τη συνολική ταμειακή επιβάρυνση, λαμβάνοντας υπόψη ΦΜΑ, εισφορά υπέρ δήμων και λοιπά έξοδα.

Επιφύλαξη: Το άρθρο είναι γενική ενημέρωση και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη φορολογική ή νομική αξιολόγηση. Ο χαρακτηρισμός του ακινήτου, οι ειδικές απαλλαγές, η φορολογητέα αξία και οι προϋποθέσεις κάθε μεταβίβασης απαιτούν έλεγχο πριν από την υπογραφή.

Νομοθετικές παραπομπές: Ν. 5355/2026, ΦΕΚ Α΄ 188/13.11.2026, άρθρα 16, 17 και 53 παρ. 8 · Ν. 5219/2025, άρθρα 27 και 42 · ΑΑΔΕ – Φορολογία μεταβίβασης ακινήτων.

Παραπομπές